จุฬาฯ ร่วมกับ สสส. เปิดตัว “ThaiEconoMap” แพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจชุมชน เชื่อมข้อมูล สร้างโอกาส และยกระดับสุขภาวะอย่างยั่งยืน
สถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ร่วมกับสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) จัดกิจกรรมเปิดตัว “แผนที่เศรษฐกิจชุมชน (ThaiEconoMap)” อย่างเป็นทางการ พร้อมสาธิตการใช้งานแพลตฟอร์ม เมื่อวันที่ 27 มีนาคม 2569 ณ ห้องประชุม 201 ชั้น 2 อาคารศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สสส. โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาควิชาการ ภาคประชาสังคม และภาคีเครือข่ายจากพื้นที่ต่าง ๆ เข้าร่วมงาน
กิจกรรมดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อเผยแพร่ผลงานวิจัยและนวัตกรรมแพลตฟอร์มดิจิทัลที่มุ่งยกระดับ “เศรษฐกิจฐานรากควบคู่สุขภาวะชุมชน” ผ่านการเชื่อมโยงข้อมูล การมีส่วนร่วมของคนในพื้นที่ และการสร้างระบบนิเวศทางเศรษฐกิจที่เป็นธรรม โดยมีเป้าหมายสำคัญในการลดความเหลื่อมล้ำ เพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจ และเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนอย่างยั่งยืน โดยมีคุณเข็มเพชร เลนะพันธ์ ผู้แทนสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) กล่าวต้อนรับ ดร.ดลยา เทียนทอง รองผู้อำนวยการสถาบันเอเชียศึกษา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวถึงที่มาและความสำคัญของโครงการ ซึ่งเน้นการพัฒนา “โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล” ที่ชุมชนสามารถมีส่วนร่วมในการเป็นเจ้าของและบริหารจัดการร่วมกัน
ภายในงานมีการปาฐกถาในหัวข้อ “พลังข้อมูลชุมชน: เครื่องมือสร้างเศรษฐกิจสมานฉันท์และสุขภาวะที่ยั่งยืน” โดย ดร.สัมพันธ์ ศิลปะนาฏ ผู้ทรงคุณวุฒิจาก สสส. ซึ่งได้สะท้อนให้เห็นบทบาทของข้อมูลในฐานะ “ทรัพยากรใหม่” ที่สามารถขับเคลื่อนการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากมีการบริหารจัดการอย่างโปร่งใสและเป็นธรรม
นอกจากนี้ ยังมีการนำเสนอแนวคิดและวัตถุประสงค์ของแพลตฟอร์ม ThaiEconoMap โดยทีมวิจัยจากสถาบันเอเชียศึกษา จุฬาฯ ซึ่งอธิบายถึงการออกแบบระบบที่ตอบโจทย์ความต้องการของชุมชน ทั้งด้านการมองเห็นข้อมูลเศรษฐกิจในพื้นที่ การเชื่อมโยงผู้ประกอบการรายย่อย การสร้างโอกาสการจ้างงานในชุมชน ตลอดจนการสื่อสารข่าวสารและการช่วยเหลือเกื้อกูลกันภายในชุมชน
ช่วงเสวนาแลกเปลี่ยนประสบการณ์จากตัวแทนภาคีพื้นที่ ได้สะท้อนมุมมองต่อการนำแพลตฟอร์มไปใช้จริง ทั้งในด้านประโยชน์ ความคาดหวัง และความท้าทาย โดยพบว่า ThaiEconoMap สามารถเป็นเครื่องมือสำคัญในการเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับผู้ประกอบการรายย่อย ช่วยให้ข้อมูลในชุมชนมีความโปร่งใส และสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบายในระดับพื้นที่ โดยมี คุณอรรคณัฐ วันทนะสมบัติ นักวิจัยจากสถาบันเอเชียศึกษา จุฬาฯ เป็นผู้ดำเนินรายการ
“โครงการ ThaiEconoMap เป็นการต่อยอดองค์ความรู้ด้านเศรษฐกิจสังคมสมานฉันท์ (Social and Solidarity Economy: SSE) และแนวคิด Digital Commons เพื่อสร้างพื้นที่กลางทางดิจิทัลที่เปิดโอกาสให้ทุกคนในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม ทั้งในฐานะผู้ผลิต ผู้บริโภค และผู้กำหนดทิศทางการพัฒนา โดยแพลตฟอร์มดังกล่าวไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือด้านเศรษฐกิจ แต่ยังเป็นกลไกสำคัญในการเสริมสร้างความสัมพันธ์ ความไว้วางใจ และสุขภาวะของคนในชุมชน” คุณอรรคณัฐ กล่าว
อีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญของงานคือการสาธิตการใช้งานแพลตฟอร์มโดยทีมพัฒนา (ISSIE Tech และ SESSC) ซึ่งแสดงให้เห็นฟังก์ชันหลักของระบบ อาทิ การแสดงแผนที่ธุรกิจชุมชน การเชื่อมโยงแรงงานกับโอกาสการจ้างงาน การประกาศข่าวสารในพื้นที่ และการสร้างพื้นที่แบ่งปันทรัพยากร โดยเน้นการใช้งานที่ง่าย เข้าถึงได้ และตอบโจทย์ผู้ใช้ในทุกระดับ
ทั้งนี้ โครงการ ThaiEconoMap เกิดขึ้นจากการตระหนักถึงปัญหาของแพลตฟอร์มดิจิทัลในปัจจุบันที่มักอยู่ภายใต้การควบคุมของภาคเอกชน ส่งผลให้ผลประโยชน์ไหลออกนอกชุมชน ข้อมูลไม่โปร่งใส และชุมชนขาดอำนาจในการกำกับดูแล จึงนำมาสู่การพัฒนาแพลตฟอร์มที่ “ชุมชนเป็นเจ้าของร่วม” และสามารถใช้เป็นเครื่องมือในการสร้างเศรษฐกิจที่เป็นธรรมและยั่งยืน
ผลลัพธ์ที่คาดหวังจากโครงการนี้ครอบคลุมทั้งในระดับนโยบาย ระดับชุมชน และระดับปัจเจก โดยในระดับนโยบายจะช่วยสร้างต้นแบบการพัฒนาแพลตฟอร์มสาธารณะที่ขับเคลื่อนเศรษฐกิจที่เป็นธรรม ขณะที่ในระดับชุมชนจะช่วยให้สามารถบริหารจัดการข้อมูลและทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพ และในระดับปัจเจกจะช่วยเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจ สร้างรายได้ และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน